De tragedie van de levende dood

door Prachtige Pjotr

Een diepe en brede analyse over hoe “braaf” of “stout” de jeugd van tegenwoordig is kan ik niet aanbieden, maar ik spreek wel uit eigen ervaring als 25-jarige. Moet de jeugd brandbommen gooien naar banken of moeten ze binnen blijven en braaf studeren om een burgermannetje te worden? Misschien wel, misschien niet. Dit alles, deze hele stroom en onderstroom aan tendensen, hypes en maatschappelijke idealen, komt in golven. We zijn geworpen in ons eigen tijdskader, hoezeer we het ook anders zouden willen. Dat is een grote beperking, zou je kunnen stellen. Je kan anders ook stellen dat we in een gegeven tijdskader zitten. Dat schept dan weer mogelijkheden. Men kan wegvluchten in het verleden, waar de normen en waarden volgens je eigen perceptie veel meer naar je eigen smaak waren, maar is dit een geloofwaardige optie? Soms is de vlucht de realiteit, want wie pelgrimeert leeft meer dan iemand die in een routine blijft fungeren, maar als de voornaamste beweegreden sentimentele nostalgie is, spreken we eerder van een naïef escapisme.

Voorbij al het goed en kwaad van maatschappelijke stromingen is het belangrijkste dat je je eigen ziel kan cultiveren naar eigen smaak. Zelfzekerheid schijnt van binnenuit naar buiten. Ernst Jünger schreef dat de mens de zon zelf moet zijn. En ook dat kan manklopen. Een rebelse geest die een conformistische geest probeert aan te zetten tot rebellie kan net datgene zijn wat hij het meest verfoeit: een moralistische betweter die denkt dat de evenaar het verlengde van zijn reet is. En anderzijds kan dit missionarisgevoel een vorm van noodzakelijke maieutiek zijn om een slapend persoon wakker te maken. Hij kan volgelingen creëren, een zwerm vagebonden die zich afscheurt van dwang, plicht, druk.  Want dat voel ik wel in onze maatschappij: een diep onbewust gevoel van slaperigheid.

En dat is wat mij het meest ongerust maakt, want dit gaat om mijn doodsangst: dat ook ikzelf word aangetast door deze sluipende bacil. Zei Zarathoestra niet dat men moet oppassen voor de woestijn die om je heen kruipt? Wat als mijn Heilige Vuur, nl. de absolute wetenschap dat er een uitzonderlijk doel bestaat dat alleen voor mij is weggeschreven, wordt uitgedoofd en ik niets anders meer word dan een cijfer in een maatschappij die alleen draait rond prestatiedrang, consumentisme en de totale conformering? Deze dreigende middelmatigheid is voor een vrijbuiter de grootste vijand. Zelfs rebellie wordt geconformeerd. Symbolische culthelden die een noodzakelijke tegenstroom vormen worden geïntegreerd door net datzelfde systeem waartegen zij ooit opstonden. Is dat geen tragedie?

P.

Advertenties