Water uit een schedel

door Prachtige Pjotr

Juist denken, juist spreken, juist handelen. Dat is de basis van de filosofie die de oude Perzische wijsgeer Zarathustra heeft vooropgesteld. In principe is het heel eenvoudig: je denken, spreken en handelen moet één consistente lijn zijn. Maar de weg dat een ideaal aflegt van het denken naar het handelen is een lange, en deze is bezaaid met talloze belemmeringen. Er wordt altijd een dialoog opgestart tussen het ideaal en de werkelijkheid. Kan ik dit in de praktijk omzetten? Welke bezwaren zijn er te vinden? En hoe kan ik mezelf verzoenen met een verzwakt ideaal? Mag ik toegevingen doen? Of kan ik dit niet? En toch kan heel dit proces op een andere manier verlopen. In het boek Spring Snow van de Japanse schrijver Yukio Mishima ben ik een verhaal tegengekomen uit het Hossoboeddhisme dat een andere kijk werpt op dit probleem.

“Yuan Hsaio was onderweg naar de befaamde berg Kaoyu om de leer van de Boeddha te bestuderen. Wanneer het nacht werd bevond hij zich naast een begraafplaats, dus legde hij zich te slapen tussen de graven. In het midden van de nacht werd hij wakker met een verschrikkelijke dorst. Hij strekte zijn hand uit en schepte wat water op uit een kuil aan zijn zijde. Toen hij terug insliep dacht hij dat water nog nooit zo zuiver, vers en fris heeft gesmaakt. Maar wanneer het ochtend werd zag hij waaruit hij in de duisternis heeft gedronken . Het klinkt ongelofelijk, maar wat zo heerlijk smaakte was water dat hij uit een menselijke schedel haalde. Hij braakte en was ziek. Maar toch was deze ervaring leerrijk voor Yuan Hsaio. Hij realiseerde dat, zolang er een bewust verlangen aan het werk is, er onderscheidingen zullen blijven bestaan. Maar als iemand het kan onderdrukken zullen deze onderscheidingen oplossen en kan men even tevreden zijn met een schedel als met iets anders.”

Zou hij opnieuw van het water kunnen drinken en er tevreden mee zijn? Zou dat geen wonderlijk iets zijn? Het is de wereld op zijn kop. Normaal ondergaat je ideaal aan een hevige reeks van veranderingen door de werkelijkheid onder de noemer van “water bij de wijn doen”. Maar in het verhaal van Yuan Hsaio gebeurt er iets heel unieks: niet het ideaal, maar wel de wereld wordt gebogen omheen het ideaal. De noodzakelijke dialoog tussen ideaal en realiteit krijgt een heel andere afloop.

P.

Advertenties