“Mens, ziet gij de afgrond onder uw voeten niet?”

door Prachtige Pjotr

‘Tegelijk ontkent het intern bemiddeld subject de doorslaggevende invloed van de ander: het houdt vol autonoom te handelen en zelf te beschikken over zijn begeerte; het zou zich beledigd voelen wanneer iemand beweert dat zijn begeerte wordt beïnvloed door de begeerte van een ander. Omwille van dit ondergronds karakter van de interne bemiddeling leidt de moderne mythe van de menselijke autonomie en de onmiddellijke begeerte – in de terminologie van Girard: de romantische leugen – zo een taai bestaan.’

Uit een introductie over René Girard van Prof. G. Vanheeswyck.

De post-moderne mens loopt wat verloren rond. Hij lanterfantert met veel kabaal, maar zegt niets wezenlijks. Zijn moderne voorouders waren zeker van hun stuk: de mens is autonoom en kan vooralsnog de wereld naar zijn hand zetten. Toch raakt Girard hier aan een gevoelige snaar. Hoe autonoom zijn we als individuen? De meeste mensen wagen zich wellicht niet aan deze reflectie. En waarom zouden ze? Het illusoire omhulsel waarin we worden opgevangen vanaf onze geboorte verzacht het al te verschrikkelijke besef van onze Geworpenheid. We hangen ons snel vast aan voorgekauwde wereldbeelden zonder ons nog maar één kritische vraag daarbij te stellen. Alles is te vanzelfsprekend in al haar onmiddellijkheid. Krijgen we wel tijd om stil te staan bij de zinloosheid van het bestaan? Ik vind van niet. Soms heb ik de indruk dat de meeste mensen zonder meer bestaan, maar niet existeren. Misschien maar goed ook. In onze afgrondelijke cultuur is er niets verschrikkelijkers dan in de afgrond te kijken. Wie weet kijkt deze wel terug?

P.

Advertenties