Gelatenheid

door Prachtige Pjotr

Beeld je in dat je heel je leven lang in een boot doorbrengt op een lange rivier. Wanneer is deze rivier echt een rivier? Daar waar zij aan de bron hoog in de bergen ontspringt of ginds aan de verre einders van de horizon waar zij breed uitwaaiert in een broeierig labyrint van woeste mangrovewouden? Of nog verder, zoals de machtige Kongorivier een laatste zwanenzang inzet met een okergele troebelheid die Atlantische Oceaan kleurt zover een mens kan zien? Misschien kies je voor minder drama en beslis je dat de rivier die brede, rustige stroom is waarrond steden ontstaan en een rijke landbouwgrond geniet van haar genereuze slibafzet. Nee. Ook dan niet. Want zij laat zich niet bepalen door ons weten; hoog en laag is ze beslist evenveel rivier dan op die gouden middenweg. Toch heb je het idee dat je wel degelijk over de rivier kan spreken. Het moet, het kan niet anders. Dat is een waarheid die we wel moeten accepteren wanneer we haar van begin tot einde afvaren.

We hebben lang geloofd dat waarheid, net als de rivier, een onveranderlijk iets was. We dachten een raamwerk uitgevonden te hebben waardoor we algemene uitspraken konden doen over alles. We zouden alles kunnen weten. We hebben fundamenten in de grond geslagen die nooit meer ondermijnd konden worden. Met onze redelijkheid wisten we de werkelijkheid te vatten. Dat dachten we. We waren begoocheld zonder het zelf te weten. Onze objectieve benadering was een abstracte constructie: het gevolg van onze dialoog met de Lebenswelt, de enige wereld waarop we betrokken zijn. De waarheid verschuift omdat zij wezenlijk historisch is. De onveranderlijke kern wordt vastgeklonken aan het tijdelijke waardoor de afgrondelijkheid van ons bestaan angstwekkend reëel wordt. Net zoals de rivier is de waarheid op dit moment anders dan gisteren of morgen. De manier waarop zij aan ons verschijnt kunnen wij niet beheersen. We moeten haar dus uit handen durven geven. Het is gegeven, net zoals de levensrivier waar wij ons doorheen moeten waden.

P.

Advertenties