Angst

door Prachtige Pjotr

Alpenjager

Met de Franse wiskunde en filosoof Blaise Pascal vestigde de Angst zich als een existentiële grondstem van de moderne mens. Pascal, te situeren in de zeventiende eeuw ten tijde van Descartes en Galilei, stond op een breuklijn die de brug tussen de moderne en traditionele wereld definitief verbrak. We gingen van een gesloten kosmos, een weergaloos sierraad als het ware, naar een onmetelijk groot en open universum waarin we werden geconfronteerd met de radicale zinloosheid van ons bestaan. Als we daaraan het moderne grenzeloze geloof in de rede toevoegen, was het niet verwonderlijk dat Pascal de mens een onevenredig wezen noemde.

Blaise Pascal:

We drijven rond op een uitgestrekt middengebied en worden, steeds onvast en zwalkend, her- en derwaarts gedreven. Telkens als we ons op een eindpunt meenden te richten en daar houvast in te vinden, kwam het in beweging en liet het ons in de steek; en als we er achteraan gaan, ontsnapt het aan onze greep; het ontglipt ons en vlucht eeuwig voor ons uit. Niets blijft stilstaan voor ons. Het is de voor ons natuurlijke toestand, die desalniettemin het meest tegen onze neigingen indruist. Wij branden van verlangen vaste bodem te vinden, een laatste, definitieve grondslag om een toren op te bouwen die tot het oneindige reikt, maar ons hele fundament barst en de aarde opent zich tot onmetelijke diepten.

Pascal, Pensées, 199.

Advertenties