Over geworpenheid gesproken

door Prachtige Pjotr

pelgrim

Denk er eens over na – en laat de vraag héél goed doordringen: wie heeft om zijn bestaan gevraagd? Dit is een door en door existentieel probleem waar maar weinig mensen bij stilstaan. “Niemand” is het juiste antwoord, maar de consequenties van dit besef zijn ontzettend.

We bestaan omdat we geworpen zijn in de wereld. Zomaar. Dat hebben we zelf niet beslist, maar twee mensen die we onze ouders noemen. Je kan het egoïstisch noemen – strict genomen is een kind maken een egoïstische beslissing, maar dat doet er niet toe;  de schuldvraag is irrelevant. Wat we wel mogen verwachten is dat die twee ons een kans geven om in dat bestaan iets zinvols op te bouwen. Dat is de morele plicht van het ouderschap.

Met het begrip “geworpenheid” stel ik de menselijke vrijheid inderdaad in vraag. We worden gedwongen te bestaan en worden van meet af aan in een keurslijf gestoken, krijgen een bril opgezet die vanaf de prille levensjaren continu wordt bijgesteld door onze omgeving en worden dan ook nog eens verwacht om het hele uitgestippelde parcours braafjes verder af te lopen tot we tevreden de doodskist in mogen wandelen. Welbedankt en tot de volgende keer! Toegegeven: ik ga hier kort door de bocht, maar het gaat snel die richting uit als je de automatische piloot opzet zonder stil te staan bij de twijfelachtige vanzelfsprekendheid van dit parcours. Daarin leg ik mezelf een wereldbeschouwend maxime op: wantrouw de vanzelfsprekende gang van zaken.

Toch mag je me niet verkeerd verstaan: het leven is een ontzettend rijke ervaring als je er oog voor hebt. De mogelijkheden zijn eindeloos en tegelijk is het leven erg tragisch omdat we steeds op de grens van de tijd leven en niet weten wat er op het volgende moment gaat gebeuren. Daarin ligt een bijzondere schoonheid besloten: pas door het besef van die grenservaring erkennen we de volle rijkdom van het bestaan. We leven in extremen en lopen langs de rand van een ravijn zonder het goed en wel te beseffen.

Van categorisch belang is de verwondering: deze bijzondere waarneming brengt in ons een duizeling wanneer we het leven voorbij de oppervlakte beschouwen. We verlaten het berekenende redeneren van de delen en betreden de stille contemplatie waarin we inzicht mogen verschaffen op het geheel. Het is pas door onttrokken te worden aan onze comfort zone dat we het gevoel krijgen een sluier weg te trekken waarachter zich iets wonderbaarlijks manifesteert. We worden gearresteerd in onze dagelijkse waan en worden uit onze illusie ontrukt. Deze stilstand is onze werkelijke vooruitgang.

P.

Advertenties