Mishima: de speling van de wil

door Prachtige Pjotr

When Honda reflected upon his own character, he had no choice but to conclude that he was a man possessed of a will. At the same time, however, he could not avoid misgivings as to the ability of that will to change anything or to accomplish anything even in contemporary society, let alone in the course of future history. Often his courtroom decisions had determined whether a man lived or died. Such a verdict might have seemed of extreme significance at the time, but as the years passed – since all men were fated to die – it turned out that he had merely hasted a man’s fate; and that the deaths had been neatly consigned to one corner of history, where they soon disappeared. And as for the disturbing conditions of the present world, though his will had had nothing to do with bringing these about, he as a judge was ever at their beck and call. How much the choices made by his will proceeded from pure reason and how much, without his realizing it, they were coerced by the prevailing thought of the period was a question he was unable to decide.

Yukio Mishima, Runaway Horses

Een andere versie van het nature vs. nurture-debat. De mens als historisch wezen: een game-changer op basis van zijn wilskracht of een speelbal van historische factoren? We ontsnappen niet aan onze historiciteit en dat botst met onze neiging om dat toch te willen doen, net omdat we geconfronteerd zijn met onze eindigheid.

Geschiedenis is iets vreemds: hoewel zij aan ons verschijnt als een solide blok met afgelijnde periodes, is zij echter een fluïde entiteit die verandert door de manier waarop de mens omgaat met zijn historisch bewustzijn. Dominante tijdsgeesten worden immers gerelativeerd wanneer je ons historisch zelfverstaan in perspectief plaatst. Stroom en tegenstroom, flux en reflux: meer dan een dualiteit is zij, door haar wisselende spel van woord en wederwoord die een complexe reeks aan gebeurtenissen in gang zet, de motor van onze voortgang in de tijd. Dat spelelement vergeten is jezelf verankeren in een Eeuwig Heden: het domein van de beschaafde barbaar.

P.

Advertenties