Wellust werd de worm gegeven!

door Prachtige Pjotr

En ik ben zo’n worm, broer, dat is speciaal over mij gezegd. En wij, Karamazovs, zijn allemaal net zo, ook in jou, engel, leeft die worm en veroorzaakt stormen in je bloed. Stormen, omdat de wellust een storm is, erger dan een storm! Schoonheid is iets verschrikkelijks, iets ontzettends! Verschrikkelijk, omdat ze ondefinieerbaar is, je kunt haar niet definiëren omdat God uitsluitend raadsels heeft opgegeven. Hier komen de oevers bijeen, hier leven alle tegenstrijdigheden samen. Ik ben niet erg onderlegd, broer, maar hier heb ik veel over nagedacht. Verschrikkelijk veel geheimen! Teveel raadsels die de mens op aarde verdrukken. Raad zoveel als je kan en probeer er het beste van te maken. Schoonheid! Wat ik onverdraaglijk vind, is dat een van hart en geest zeer hoogstaand mens begint met het ideaal van de Madonna en eindigt met het ideaal van Sodom.  Nog erger is hij die zelfs met het ideaal van Sodom in zijn hart het ideaal van de Madonna niet ontkent omdat zijn hart nog waarlijk, waarlijk voor de Madonna brandt, net als in zijn jonge, zondeloze jaren. Nee, de mens is te veelomvattend, een beetje al te veel, ik zou het wat inkrimpen. God mag weten wat dat is, hé! Wat zich aan de geest voordoet als schandalig, dat is voor het hart pure schoonheid. Is er schoonheid in Sodom? Reken maar van wel, voor de overgrote meerderheid der mensen – ken je dat geheim soms niet? Het verschrikkelijke is dat schoonheid niet alleen iets ontzettends is, maar ook iets geheimzinnigs. De duivel die met God strijdt, en het strijdtoneel is het hart der mensen. En ja, waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over.

Uit: De broers Karamazov, Fjodor Michailovitsj Dostojevski

Advertenties