Spengler: ‘wiskunde is dus ook een kunst’

door Prachtige Pjotr

Spengler

De wiskunde reikt echter boven observeren en ontleden uit. Op haar hoogtepunten gaat zij visionair, niet abstraherend te werk. Van Goethe stamt ook de diepzinnige uitspraak dat de wiskundige alleen volmaakt is voor zoverre hij innerlijk de schoonheid van het ware ervaart. Hier zal men voelen hoe dicht het geheim dat in de essentie van het getal besloten ligt en het geheim van de artistieke schepping bij elkaar liggen. Hiermee komt de geboren wiskundige naast de grootmeesters van de fuga, de beitel en het penseel te staan, die zich eveneens die grote orde van alle dingen, die de alledaagse medemens van hun cultuur in zich draagt zonder ze echt te bezitten, in symbolen willen en moeten kleden, verwerkelijken en mededelen. Hiermee wordt het rijk van de getallen naast het rijk van de klanken, lijnen en kleuren een afbeelding van de wereldvorm. Daarom betekent het woord ‘scheppend’ op wiskundig vlak meer dan in de pure wetenschappen. Newton, Gauss en Riemann waren kunstzinnige naturen. Lees na hoe hun grote denkbeelden hun plotseling invielen. ‘Een wiskundige’, meende de oude Weierstrass, ‘die niet tevens iets zoals een dichter is, zal nooit een volmaakt wiskundige zijn.’

Uit: De ondergang van het Avondland, Oswald Spengler (Uitgeverij Boom, Amsterdam, 2017)

Advertenties