TEMPESTATIBVS MATVRESCO!

Stormend dansen rond een cirkel van vuur

Tag: Traditie

Het onbewogen koningschap en de revolte

[…]

Als startpunt gebruiken we het Hindoedenkbeeld van de cakravartin, of “universele koning”. De cakravartin geldt als een archetype van de koninklijke functie, waar verscheidene koningen, die aan het traditionele principe voldoen, min of meer complete beelden of zelfs bijzondere uitdrukkingen van vertegenwoordigen. Cakravartin betekent letterlijk “heer” of “spinner van het wiel”. Dit denkbeeld brengt ons terug naar het idee van een centrum dat ook aan een innerlijke staat, een manier van Zijn of, beter, dé weg van het Zijn, beantwoordt.

In feite symboliseert het wiel ook de samsara of de stroom van het worden (de Hellenen noemden dit het “wiel van de generatie” of “het wiel van het Lot”). Zijn bewegingsloos centrum duidt op de inherente spirituele stabiliteit van zij die niet door deze stroom worden beroerd en die de aan de inferieure aard verbonden energieën en activiteiten kunnen organiseren en onderwerpen aan een hoger principe. Dan verschijnt de cakravartin als de dharmaraja, de “Heer van de Wet” of “de Heer van het Wiel van de Wet”. Volgens Confucius: “Het overheidsbedrijf via deugd kan vergeleken worden met de poolster, aan wie de menigte sterren hulde brengen terwijl deze op zijn plaats blijft”. Daar komt ook de betekenis van het concept “revolutie” vandaan, de beweging rond een “onbewogen beweger”, hoewel het vandaag in de moderne wereld synoniem is geworden met subversie.

In deze zin neemt het koningschap de rol van een “pool” aan, door te verwijzen naar een algemene traditionele symboliek. We herinneren ons hier dat […] Plato verwijst naar de plaats waar Zeus beraadslaagt met de goden om een beslissing over het lot van Atlantis te treffen: “Hij riep dus alle goden op naar zijn meest glorieuze verblijfplaats, dat in het midden van het universum staat en uitkijkt over het gehele veranderlijke rijk”. Het bovenvermelde denkbeeld van de cakravartin is ook verbonden met een cyclus van raadselachtige tradities over het werkelijke bestaan van een “wereldcentrum”, […]. Sommige essentiële koningschapssymbolen hadden oorspronkelijk een nauwe verbondenheid met deze ideeën. Een van deze symbolen was de scepter, waarvan de voorname functie analoog verbonden was met de “wereldas”. Een ander symbool is de troon, een “verheven” plaats; stilzitten op de troon evoceert namelijk, in aanvulling op de aan de “pool” en “onbewogen beweger” verbonden betekenis van stabiliteit, overeenstemmende innerlijke en metafysische betekenissen.

[…]

~

Julius Evola in Rivolta contro il mondo moderno (III, Polaire symboliek; de Heer van Vrede en Rechtvaardigheid)

Bericht aan de “Indignados”

Omdat de razernij van Kali Yuga ons allen treft …

—–

“Het is tegenwoordig haast de gewoonte geworden om te spreken van de “neergang van het Westen”, de crisis van de hedendaagse beschaving en de gevaren en verwoestingen die het heeft veroorzaakt. Ook worden nieuwe voorspellingen geformuleerd over de toekomst van Europa of de wereld, en uit vele hoeken wordt opgeroepen om het Westen te “verdedigen”.

            Temidden van deze opschudding is er in het algemeen zeer weinig dat de ondeskundigheid van intellectuelen overstijgt. Het zou bijna te eenvoudig zijn te laten zien hoe hun visies ware principes ontbreken, en hoe zij die wensen te reageren onbewust eerder behouden wat zij verwerpen, en hoe de meeste mensen niet echt weten wat ze willen, omdat ze gehoorzamen aan irrationele impulsen. We vinden dit vooral terug in de praktijk, waar gewelddadige en chaotische uitingen van “protesten” worden waargenomen, die globaal wensen te zijn, hoewel deze worden geïnspireerd door contingente en terminale vormen van de moderne beschaving.

            Ook al zou het overhaast zijn om in deze protestfenomenen iets positiefs te zien, hebben ze desalniettemin een symptomatische waarde; deze fenomenen illustreren duidelijk dat overtuigingen die ooit vanzelfsprekend waren dit vandaag niet langer zijn […] Sommige pseudo-intellectuele en irrationele reacties lijken de moderne mens alleen maar af te leiden en voorkomen dat deze zich ten volle bewust zou worden van de wereldwijde en angstaanjagende gewaarwording dat de hedendaagse wereld een levenloos lichaam is dat van een helling valt en door niets of niemand kan worden tegengehouden.

           Er zijn ziektes met een lange incubatieperiode die enkel opduiken wanneer hun verborgen werk tot een einde is gekomen. Dit is het geval met het verval van wat de mens ooit beschouwde als beschaving par excellence. Hoewel de moderne mens de bleke toekomst van het Westen pas recent heeft waargenomen, zijn de oorzaken eeuwenlang actief geweest en hebben bijgedragen aan het spirituele en materiële verval. Niet alleen hebben deze oorzaken de mogelijkheid tot opstand en de terugkeer tot een normale en gezonde menselijke maatschappij weggenomen, maar bovenal ook het vermogen te begrijpen wat normaliteit en gezondheid werkelijk betekenen.

            Dus, ongeacht hoe oprecht hun intentie opstandelingen bezielt om de alarmbel te luiden, zouden we geen valse hoop moeten koesteren over de afloop. Het is niet gemakkelijk om te beseffen hoe diep we moeten graven tot we de enige wortel vinden waaruit de huidige, negatieve gestalten ontspruiten als natuurlijke en noodzakelijke gevolgen. […] Sommige mensen “reageren”; anderen “protesteren”. […] En toch zijn dit slechts “reacties” en geen acties, of positieve bewegingen, die vanuit een innerlijke dimensie afkomstig zijn en getuigen van het bezit van een fundament, een principe of een centrum. Er zijn teveel aanpassingen en “reacties” geweest in het Westen. De ervaring heeft aangetoond dat op deze manier niets wezenlijks kan ontstaan. Ontwaken en opstaan is wat werkelijk nodig is in plaats van heen en weer te liggen woelen in een bed van doodangst.

            De zaken hebben vandaag zulk een dieptepunt bereikt dat ik me afvraag wie in staat zou zijn om de moderne wereld in zijn geheel te beoordelen, in plaats van slechts enkele aspecten (zoals “technocratie” of “consumentenmaatschappij”) of de uiteindelijke zin ervan. Dat zou het werkelijke startpunt zijn”.

EVOLA, Julius, Revolt against the modern world, Inner Traditions Publishing, Rochester, 1995, xxviii-xxix (eigen vert.).

Wu-wei: subtiel als de “lichtste veer”

De koning zou volgens een traditie uit het Verre Oosten als een “zoon van de hemel”, en dus van nietmenselijke oorsprong, genieten van een “hemels mandaat” (tien ming), dat de opvatting van een werkelijke en bovennatuurlijke macht impliceert. Deze macht komt volgens Lao-tzu “van de hemel” en handelt zonder te handelen (wei wu wei) door een immateriële aanwezigheid, of op grond van alleen maar aanwezig te zijn. Het is onzichtbaar als de wind maar tegelijkertijd zijn zijn handelingen onafwendbaar als de krachten van de natuur. Wanneer deze kracht wordt ontketend zal volgens Meng-tzu de macht van gewone mensen buigen als grassprieten onder de wind. Wat betreft wu wei zegt een tekst het volgende:

Door zijn dikte en stoffelijkheid, staat de oprechtheid gelijk aan de aarde; en door zijn hoogte en pracht gelijk aan de hemel. Zijn omvang en duurte zijn zonder limiet. Wie deze oprechtheid bezit zonder zichzelf te tonen, zal stralen; zonder te bewegen zal hij anderen hernieuwen; zonder handelen zal hij hen volmaken. (Lun-yu, 26.5-6)

Alleen zo een man “zal de tegenpolen van de menselijke samenleving harmoniseren en een morele orde in het land stichten en in stand houden”.

In deze macht of “deugd” gesterkt voerde de Chinese monarch (wang) de opperste rol als centrum uit, of als een derde macht tussen hemel en aarde. Er werd verwacht dat het geluk en het ongeluk van het land, evenals de morele kwaliteiten van zijn onderdanen […], heimelijk afhankelijk waren van het gedrag van de monarch. […] In deze context beantwoordt de betekenis van het bekende gezegde “Onveranderlijkheid in het midden” aan de leer dat in “de onveranderlijkheid van het midden de deugd van de hemel zich manifesteert”. Wanneer dit principe als een algemene regel gold, zou niets de geordende koers van menselijke gebeurtenissen of de staat kunnen veranderen.

Uit: EVOLA, Julius, Revolt against the modern world, Inner Traditions, Rochester, 1996, 11. (eigen vert.)

Zwarte Piet op het matje.

Hommeles in Nederland, meldt Gijsbert Oonk, docent niet-Westerse geschiedenis aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam in de weekendeditie van De Standaard (20-21 november 2010). Er is een debat ontstaan tussen de ‘erfgoedfundamentalisten’ van PVV en ‘antiracisten’ als Kamerlid Harry van Bommel (SP). Lees even mee. “De erfgoedfundamentalisten vinden dat Sinterklaas en Zwarte Piet bij elkaar horen en een wezenlijk onderdeel zijn van de Nederlandse traditie. Sinterklaas zonder Zwarte Piet? Dat kan toch niet! De antiracisten vinden dat Zwarte Piet niet meer past in de hedendaagse multiculturele samenleving. Zwarte Piet zou racistisch zijn en hij zou uit de traditie moeten verdwijnen. Beide kampen vergeten dat tradities altijd aan verandering onderhevig zijn. Een koninklijke oplossing lijkt me om de Amerikaanse Santa Claus te omarmen en op die manier afscheid te nemen van Zwarte Piet”. Die koninklijke oplossing is niets meer dan een slaafse toegeving aan de globalisering van de samenleving. Dat geeft Oonk overigens onbewust toe: “Onder invloed van de middenstand, de commercie en de verdere globalisering doet Santa Claus die gedachte [van het geschenken geven] eer aan”. Tradities zijn dan wel aan verandering onderhevig, maar wat de heer Oonk voorstelt sluit die tradities eerder uit.

 Zwarte Piet is een Germaan.

 Laten we even het verhaal van de herkomst van Sinterklaas terug afgaan en aanvullen. Sinterklaas is gebaseerd op de Byzantijnse bisschop Nicolaas van Myra, die op 6 december 342 werd aangesteld. Veel eerder was hij aanwezig op het Concilie van Nicea en gaf de dissidente Arius een dreun in het gezicht. Hij zou een aantal wonderen verricht hebben, zoals het terug tot leven wekken van drie theologiestudenten die door een herbergier vermoord werden. In Frankrijk werd ditzelfde verhaal ook verteld, maar gaat het over drie kinderen. Hij werd vereerd door zijn armoedebestrijding en liefde voor kinderen. Het idee dat hij uit Spanje komt heeft te maken met de schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), die in de zestiende eeuw suikergoed uit India verscheepten met een tussenstop in Spanje. Zwarte Piet deed zijn intrede pas in de negentiende eeuw, maar wordt gekoppeld aan een oude voorchristelijke traditie. Wodan was in de Wilde Jacht, een jaarlijks terugkeer evenement tijdens de donkere wintermaanden, de aanvoerder van de zogenaamde Perchten. Dat waren de voorouders die in het Wilde Heir werden opgenomen. De roede, waarmee Zwarte Piet vandaag de kinderen zou straffen, was destijds een vruchtbaarheidssymbool om terug nieuw leven te wekken na het Midwinterfeest. De twee raven, Huginn en Muninn, waren de onafscheidelijke raadgevers van de Germaanse god. Het syncretische karakter van de volksreligie zorgde voor een vermenging van christelijke en voorchristelijke invloedssferen. Oude volksgeloven werden gekerstend. St.-Nicolaas werd in het verleden vaak afgebeeld met de duivel naast hem, een zwarte figuur uit de onderwereld die doet denken aan de Perchten. De witte schimmel doet denken aan Sleipnir, het heilige achtbenige paard van Wodan en zijn staf doet dan weer denken aan Gungir, zijn speer. Het is dan ook zeer aannemelijk dat de Sinterklaas- en Zwarte Pietfiguur afkomstig zijn uit een veel ouder volksgeloof.

 Zwarte Piet is een Afrikaan?

 De Zwarte Pietfiguur geraakte vervolgens vermengd met koloniale denkbeelden, wat het typische beeld opleverde van een zwarte man met kroezelhaar en dikke lippen, die dom maar goedhartig was. Het is dit beeld waarop de antiracisten zich baseren om Zwarte Piet af te doen als ‘een symbool van de onderdrukking van de Derde Wereld door het westerse imperialisme’. De Zwarte Piet die niets met Afrika te maken heeft kreeg een Afrikaans uiterlijk. Op basis hiervan zegt de antiracistische vleugel: “ho maar!”. Er werd aan de alarmbel getrokken, want er mochten wel eens mensen gekwetst worden door die Zwarte Pieten. Wie ligt daar nu wakker van? Bange blanke mannen aan de linkerzijde blijkbaar. De rest geeft er geen moer om. Hun alternatief? Aanzienlijk politiek correct. Geen Zwarte Piet meer maar een Gele, Groene of Paarse Piet. Of godbetert een clown. Zucht. Dan zie ik Zwarte Piet nog liever evolueren naar de oorspronkelijke ‘zwarte duivel’ van weleer, die zal tenminste relevant zijn voor het kinderfeest.

Oonk stelt voor om de strijd tussen het pro- en contrakamp te beslechten via een derde optie: de versmelting van Sinterklaas met Santa Claus, een afgeleide van de Nederlandse Sinterklaas die eeuwen geleden naar Amerika is gekomen en niet op 6 december maar op 25 december zijn geschenken uitdeelt. De Kerstman is echter pas werkelijk in zwang geraakt dankzij de Coca Cola Company. In principe zijn zij inderdaad een en dezelfde persoon. Alleen zijn de vliegende rendieren, de Noordpoolbasis en de elfjes uitgevonden verhaaltjes voor de jonge Coca Colaconsumenten. Vandaag bestaan ze naast elkaar. Soms hoor je winkeliers klagen dat de Kerstman te vroeg aanwezig is waardoor het Sinterklaasfeest in het gedrang komt, maar toch is Sinterklaas stevig verankerd in onze volkscultuur. Wie het eerste toegeeft aan de oproep van de heer Oonk, heeft de zwakste ruggengraat.

 $anta Clau$

We moeten het nutteloze Zwarte Pietdebat en vooral het pleidooi van de heer Oonk vanuit een bredere invalshoek bekijken.  De versmelting van Sinterklaas met Santa Claus beantwoordt eerder aan een culturele globalisering. Santa Claus is een dominant cultuurbeeld in het Westen geworden. Binnen een aantal weken zien de de Coca Colakaravaans op het scherm verschijnen en zetten onze commerciële TV-zenders de films op die de zogenaamde ‘Christmas Spirit’ moeten bevorderen. Gezelligheid troef, maar daar gaat het voor die ‘Santa Claus marketeers’ helemaal niet om. ‘Hij’, onze dikke bebaarde vriend met rode manteljas, symboliseert een duidelijk doel. Pakjes kopen, en het liefst van die dure nutteloze spullen, om te laten zien dat je je naasten graag ziet! En Sinterklaas zit met Zwarte Piet in de weg. 

Het debat of Zwarte Piet al dan niet racistisch zou zijn is niet belangrijk. Gerommel in de marge en verspilling van tijd. Waar we ons wel over zouden moeten bezinnen is het volgende: hoeven we die continue toegiften aan de globalisering en commercialisering te slikken? Wat voor nut heeft het bijvoorbeeld om in onze contreien Halloween te vieren? Dat feest is niets meer dan een geïmporteerde commerciële hoogdag uit de VS. Wat zijn we dan meer dan kooplustige consumenten die dorstig snakken naar een volgende commerciële hoogdag?

 Wanneer volgt Thanksgiving? Free Coca Cola and Turkey for you!

 

P.